अनवरत यात्रा


एस.के.पूर्वेली

भौतारी रहेछु म
अनवरत यात्रा संगै
चुवा चमेलीको सुगन्ध
खाजी गर्दै
लालीगुरास अनि वुकीफूलको
विछोडसंगै
गगनचुम्वि महलहरुको माझ
हराईरहेछु म
कंक्रिटको संजाल भित्र
फसीसकेको छु
मेरा पाखा पखेरावाट
एक्लिएको मन
झरना र खहरेवाट
प्रताडित म
झरनाको तृष्णा मेटाउन
सामुद्रिक छालहरुमा रमाउदै
खहरेका सम्झनाहरुमा
समुद्रिक विचहरुमा टेक्दै
भौतारीरहेछु म
अनवरत यात्रा संगै
ताइमोसन र सिंमुनको
डाडाहरु घुमिरहन्छु म
कतै मेरो लालीगुरास
पाउछु कि भन्ने आशामा
ताइलाम र क्यासल पिक तिर
वरोवर निक्लिरहन्छु म
कतै चाप अनि वुकि फूलको
सुगन्ध पाइन्छ कि भन्ने आशामा
त्यसैले
गगनचुम्वि महलहरुको माझ
हराईरहेछु म
कंक्रिटको संजाल भित्र
फसीसकेको छु
अनवरत यात्रा संगै

सेन्ट्रलको पानी जहाजमा


हिमकला राई

सेन्ट्रलको पानी जहाजमा
घुम्न जाउ मायालु बीग वुद्ध डाडामा

सपनीमा देख्छु संगसंगै हिडेको
स्टार फेरी डिलमा बसी माया गासेको
मेरो मन बसि सक्यो ति म्रै नजरमा
घुम्न जाउ मायालु बीग वुद्ध डाडामा

माया पाउन गाह्रो छ है दिनु सजिलो
पछि पाउन गाह्रो पर्ला म जति ठाटिलो
कसम छैन अर्को जीवन संगिनी साथमा
घुम्न जाउ मायालु बीग वुद्ध डाडामा

रतन्छा - ७ खोटाङ्ग

रोइरहेकीछिन नेपाल आमा


सोम थापा पीडीत मगर

रोइरहेकीछिन नेपाल आमा
नरोउन पनि कसरी ?
आफ्नै घर आगनमा आफ्नै सन्तानहरुको रगतको आहाल
बनेको देखेर
मनलाई सान्त्वना दिउन पनि कसरी ?
हरपाइलाहरुमा आफ्नैसन्तानहरुको विभत्स लाश भेटेर
त्यसैले त रोइरहेकीछिन नेपाल आमा
भनेकी छिन नेपाल आमाले छोडी देउ ति सवै द्वन्दहरु
आखीर के नै पायौ रगतको खोला बगाएर
दुखि माथि दुखिले नै हत्या गरीरहेछौ
अव कति वनाउछौ विधुवा,सिन्दुरको थोपा सधै सधै पखालेर
त्यसैले त रोइरहेकीछिन नेपाल आमा
नरोउन पनि कसरी ?
यता तिनै अनाथ भई वालवालिकाहरुको र विधुवाहरुको
पीडालाई लिएर हिडेकीछिन नेपाल आमा
थाहा छैन तिनै अवोध वालवालिकाहरु
शिकार पो वन्ने हुन कि फेरी वाचेर
त्यसैले त रोइरहेकीछिन नेपाल आमा
नरोउन पनि कसरी ?
त्यसैले उनी भन्छिन्
दुखिहरुलाई दुखिले नै साथ देउ सुखिले होइन
यसरी एक साथ भई हातमा हात मिलायौ भने
नेपाल आमा फेरी रोएको देखिने छैन

उता तिमी आधा यता छु म आधा

गणेश पराजुली

जीवन र जगत परिभाषा भित्र
अनगिन्ति यात्राहरुलाई निरन्तरता दिदै
एउटा सानो भोगाई संकलन गर्ने काममा
विदेशीएको म
जिन्दगी जीउनुको अर्थमा
जिउन निस्किएको म
सातो हराएको विरामी झैं
घायल अनि विवश मैले
हङकङे जिन्दगीसंग विताएको पनि
अव त पाचौं वर्षलागेछ ।
सात वर्षसम्मको भ्रुणमा रहनु पर्ने वाध्यताको जिन्दगीले
जव ग्लोवलाइजेशनको नाममा
विकशीत देशको नागरिक भै पूनर्जन्म लिनेछ ।
सात वर्षपछिको हङकङ आई. डि. भएको अभियानमा त्यतिखेर
के वेर सायद मैले मेरो पूर्व जन्मलाई विर्सन
मेरो राष्ट्रको सुसूचित नागरिक त्यस वेलाको म
सायद अझ विकशीत राष्ट्रमा अवतरीत हुन के वेर ?
ग्लोवलाइजेशनको नाममा के वेर मैले
विगतलाई भूल्न
खोलाहरु र्फकदैनन् तर मान्छे खोला होइन
मान्छे त समुद्र हुनुपर्छ
मान्छे आकास हुनुपर्छ भन्दा भन्दै पनि
वहने निहुमा म मेरो उच्च अभिलाषाका कारण
मेरो अतितहरु विर्सदै
वर्तमानहरुमा हुइकिने छु कि ?
डर लाग्छ
र डर लाग्छ वर्तमान भन्दा भविष्यको
के थाहा वहदा वहदै दुइ नम्वरको नागरिक हुनुको पीडाले
फेरि सताइएको म
शिथिल मन मस्तिष्कहरु अघि वढ्ने क्रममा जव
पछाडिने छन्
सायद त्यो वेला म आत्तिनेछु हतासिनेछु।
जव मेरो विरामी अनुहार
मेरो पूख्र्यौली खोज्दै
मेरो पूर्व देशको लागि वोर्डिङ पास लिदै हुनेछु
र के सोच्ने छु होला
मेरो विगत सात वर्षो भ्रुण जिन्दगी भएर
उपल्लो नौ महिने न्यानो भ्रुण अनि त्यस पछिको काख
कमी थिएन होला मीठो जिन्दगीको लागि
कमी थिएन होला संसार जान्नको लागि
अनि मात्र सोच्ने छु होला
मृगतृष्णा लिएर कुदनुको अर्थ थिएन
जहा थियौ खुशी नै थियौ
जुन परिवेशमा जियौ त्यो नै संसार थियो
त्यसैले आज आफैले गाएको गीत भएको छ जिन्दगी
उता तिमी आधा यता छु म आधा
भनौ आधा जीवन यता आधा जीवन उता भइ
वाच्न र हास्न गाह्रो हुदो रैछ ।

उडेको विश्वाश'


बि जे बान्तवा राइ

यो देशको दुर्गतिमा खबरदारी गर्नेहरुले
कुर्शिमा पुगे पछी सबै खबर्दारी बिर्सी
बैंकको ब्यालन्स बढाउन थाले पछी
नेपाल लाई स्वर्ग बनाउछु भन्दै
गाँउघरका दुखी पीडित सोझा र निमुखा
जनतालाई फकाउँदै भोट हाल्न वाध्य बनाएपछी
टन्न मत ली चुनाव जितेर
त्यो ठाउमा लाखौं झुठा आश देखाइ
५ बर्षा सम्म आफ्नो बिश्वासघाति मुख लुकाएपछी
यहाँ विश्वाश कस्को रह्यो र ?
शान्ती सुरक्षा कायम गर्ने कसम खाइ
दुखी जनता को झुपडीमा आगोलाये पछी
दुनियाँभर को दाह्रशिङे र बाह्रशिङे खडागरी
शान्तिप्रिया नेपाललाई टुक्रा टुक्रा पार्न खोजे पछी
कस्को हृदयमा ज्वाला दन्किन्दैन र यहाँ
हरेक पल्ट सोझा, दुखी अनी
निमुखाको जिउदै घाँटी रेटिएपछी ।

भोजपुर

रगतको आँशु बहाउँदै


इश्वर चाम्लिङ्ग

कान्छा दाई,
तिमी लाग्यौ अरबतिर,
गरीवी र अभाब निर्मुल पार्ने निदौरो आशाहरु काखिच्यापि
गाँउ नै शुनसान भएथ्यो तिमी नहुँदा।
म पनि आए यतैतिर
बाध्यता र बिवशताको ढिपीले निमुखा आश्वासनहरुको भरपरि
लाग्छ रातदिन सम्भिmरहेछौ हामी त्यहि गाँऊलाई
लाग्छ छातीभित्र सजाईरहेछौ हामी देशप्रेमलाई
कान्छा दाई,
तिमी लाग्यौ अरबतिर
म पनि आए यतैतिर
लाग्छ रातदिन सम्झीरहेछौ हामी त्यहि बनपाखालाई
लाग्छ अविरल गाँउन खोजिरहेछौ हामी झ्याउर भाकालाई
चिट्ठी लेखेको रहेछौ
रगतको आँशु बहाउदै छु भनेर,
सोधेको रहेछौ
शान्ति स्थापना भयो रे, लोकतन्त्र कस्तो छ भनेर।
कान्छा दाई
गरीबलाई शान्ति कहाँ छर ?
त्यो त मात्र भ्रम हो,
भ्रममा नपरे हुन्छ।
देश उस्तै छ,
लोकतन्त्र आयो भन्छन, एक अबोध चिज रहेछ, लोकतन्त्र।
निरीह छ, लडिरहन्छ।
अनि चुपचाप सुनिरहन्छ निर्दोष चित्कारहरुलाई
र टुलु टुलु हेरिरहन्छ बगिरहने निर्धो आँशुहरुलाई
कान्छा दाई,
तिमी लाग्यौ अरबतिर
म पनि आए यतैतिर
लाग्छ हररात देख्न चाहान्छौ हामी ति सुन्दर सपनाहरुलाई
लाग्छ हरक्षण पुकार गर्र्छौ हामी स्थायी शान्ति कायमलाई
तर अफसोच, गाँउ उस्तै छ,
सन्त्रास गाँउतिरै दाऊ पर्खिरहेछ।
गाँऊलेहरु रगतकै आँशु बहाउदैछन्, पिउदै रगतकै आँशुलाई
के रगतको आँशु हो जिन्दगी
के आँशुको सागर हो जिन्दगी ?
कान्छा दाई,
तिमी लाग्यौ अरबतिर
म पनि आए यतैतिर
लाग्छ रातदिन सम्झीरहेछौ हामी त्यहि गाँऊलाई
लाग्छ छातीभित्र सजाईरहेछौ हामी देशप्रेमलाई
सुन्दैछु, हामी जस्ता लाखौ श्रमजिबीहरु छन रे यता,
अमेरिका, हङ्गकङ्ग, बेलायत र जापान तिर
कोरिया, मलेसिया, इराक र अफगानिस्थान तिर
कान्छा दाई,
तिनीहरु पनि हामी झै रगत कै आँशु पिउदै होलान नि।
एकपटक सबैलाई भेट्न पाए नि हुने,
एउटै कथा, एउटै ब्याथा, रगतको आँशु पिउने-बहाँउने।
कस्तो हुन्थ्यो होला क्षण ?
कमसेकम मन त हलुको हुन्यो होला।
कमसेकम मनको बोझ त बिर्साईन्थ्यो होला।
कान्छा दाई,
तिमी लाग्यौ अरबतिर
म पनि आए यतैतिर
लाग्छ हामी आफु स्वयंलाई बेचिरहेछौ
लाग्छ हामी आफु स्वयंलाई घोचिरहेछौ।।
कान्छा दाई,
जब तिमी लाग्यौ अरबतिर
त्यहि देखेर त म पनि आए यतैतिर
खै यो परिबेशले त मलाई निलिरहे झै लाग्दछ,
जसरी अजिंगरले बिस्तारै बिस्तारै निल्दछ जनवारहरुलाई।
कान्छा दाई
टिक्न नसक्ने भए म त, भन म के गरुँ
कान्छा दाई
बिक्न नसक्ने भए म त, भन म कहाँ जाँऊ।
भन, भन्देऊ मलाई कान्छादाई
ति म्रो बाकी जिन्दगी कसरि बिताउने योजना छ
भन, भन्देऊ मलाई कान्छादाइ
साहुको ऋण कसरि तिर्ने बिचार छ ?
घरबारी कसरि उकास्ने बिचार छ ?
मलाई त यी रगतको आँशुले खियाईराखेकोछ
जसरी बगरको ढुंगाहरु खिईदै खिईदै जान्छन्।
मलाई त यी रगतको आँशुले बगाईराखेकोछ
जसरी भदौरे भेलले ठुल-ठुला मुढाहरु बगाउदै बगाउदै लैजान्छन।
खेप्न नसक्ने भए म त यो जिन्दगीलाई
भन म के गरुँ, भन म कहाँ जाँऊ
खेप्न नसक्ने भए म त रगतको आँशुलाइ
भन म के गरुँ, भन म कहाँ जाँऊ

बेलायत, फेब ४ २००८

विश्वमा नेपाल


राकेश कार्की

मानचित्रमा हेर्दा लाग्छ नेपाल धेरै सानो छ
तर विश्वलाई ढाक्ने सगरमाथाको छानो छ

हामी नेपाली पौरखी र स्वाभिमानी सधैं छौं
हराउंदैनौं अब कहिल्यै मुलधारको बाटो लाग्छौं

सहयोग भलाई सदविचार अगाडी बढ्ने मुलमंत्र
गर्दैनौं भुल अब है सिर्जन्छौं खुशीको लोकतंत्र

सत्य अहिंसा शान्तिको हाम्रै भुमी हो मुहान
अपार शक्ति हामीमा बनाउंछौं विश्व नै महान

लस् एन्जेलस्