बेकाम जिन्दगी


केदार श्रेष्ठ गगन

बुझ्नै सकेको छैन यो मनलाई मैले
मनले नै हाँक्दो रहेछ जीवन,
मन नै रहेछ जिन्दगीको चालक,
तर राम्रो चालक हुन सकेन किन ?

यसलाई
फुकाल्ने थिएँ
दाँत फुकालेझैँ
फुकाल्न मिल्ने भए
फ्याकिदिन्थेँ पर-पर धुरी कटाएर
कसैले नदेख्ने गरी यो थोत्रो मनलाई
खोटैखोट,खाटैखाटा,
बग्रेल्ती घाउहरु भएको कसैले देख्न सक्दैन
र त
सबै मलाई मान्छे भन्छन्
नत्र पशु भन्न लायक छुइन म
के गर्न सकेर मैले मान्छे हुने काम,

उधार्न मिल्ने भए
अर्धानो मन
उधारी दिन्थेँ सबै सिउनीहरु
फेरि
सिलाउने थिएँ टम्म मिलाएर
र लगाउन दिन्थेँ मेरी आमालाई
एउटा फूलबुट्टे गुन्यू,

पकाउने थिएँ
यो भोको मनलाई
पकाउन मिल्ने भए
र लगेर दिन्थेँ कर्णाली तिर
वैरागी मनलाई
अघाएर कोही खुसी त हुने थिए,

तोडिदिन्थेँ
चिरैचिरा परेको मनलाई
घनैघनले हिर्काएर,
बन्चरोको पासोले फुटाइदिन्थेँ
झर्यामझुरुम सिसाझैँ अझैँ
के काम विनासित्तिको
निकाल्ने थिएँ खल्यामखुर्लम
निकाल्न मिल्ने भए,
गालेर तन्काउने थिएँ
तनक्क डोरी बनाएर
अनि, त्यही डोरीले कोर्थे
लक्ष्मणरेखा मेरो देशको
र मान्छे बन्ने कोसिस गर्ने थिए ।

२८ जेष्ठ २०६६

गित र गजल


बसन्त मोहन अधिकारी

नाँच्दैछ मान्छे मान्छे मारेर
हाँस्दैछ मान्छे मान्छे काटेर
यो भिडमा आज म सोध्दैछु
कसलाई भनुँ म मान्छे भनेर ?
मान्छेले काट्दैछ मान्छे लगेर २
दैव पनि डरायो यो मान्छे देखेर २

नाच्दैछ....
प्राणको भिख माग्दाँ छटपटाएर २
मार्छन् मान्छेकठ्ठै घाटी थिचेर २
नाच्दैछ...
आज प्रेम र विश्वास हराएर २
म हेर्छु तर देख्दिन मान्छे मनेर २
नाँच्दैछ मान्छे मान्छे मारेर
हाँस्दैछ मान्छे मान्छे काटेर
यो भिडमा आज सोध्दैछु
कसलाई भनुँ म मान्छे भनेर ३

चितवन

गीत


हस्त गौतम मृदुल

अनयासै स्तब्ध भएँ, शोकमग्न खबर पाएँ
मेरो यो जीवनबाट, संधैलाइ हरायो छायाँ

छिटै फर्कन्छु भन्दा, मिलनको सपना देखेथें,
मन पर्ने कुराहरु, एक एक गरी साँचे थेँ।
जीवनको रंगै फेरियो उजाड शिशिर आयो
कहिलै पनी नमेटिने अदृश्य दुखले छायो
अनयासै .......................................

कति अभागी रहेछु, खपी नसक्ने दुख पाएँ।
सवैभन्दा अमुल्य बस्तु तिमीलाइ नै गुमाएँ।
बेदनाको आशुँ पिइ, अभावमा जिउँ कसरी
मलाइ पनि लैजा दैव, उन्लाइ लग्यौ जसरी

गजल


देवराज ओली

तिमी विनाको एक्लो जीवन ,बाच्नु कती दिन
खुशी बिनको खोक्रो हाशो , हास्नु कती दिन

तिमीनै त एक थियौ ,मेरो मनलाई बासदिने
बिछोडमा तड्पी प्रेम , गास्नु कती दिन

सम्झीरहन्छ मेरो मनले ,तिम्रै तस्विर आँखाभरी
कोमल मनलाई निठुर , बनाई भाच्नु कतिदिन

खुशीनै तिमीमेरो , तिमीनै सुर संगित पनि
ईतिहास सम्झी सम्झी ,नाच्नु कती दिन

टाढा हुँदैमा चोखो माया , मर्दैन कहिलेपनी
यही एउटा कुरासँग जीवन , दाज्नु कती दिन

ईमेल :- indra_sagar2001@yahoo.com
दाङ घोराही हाल दुबई यू. ए. ई.

नेपालीको क्रन्दनमा ...

डा. हीराकाजी मानन्धर

नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र गरीबी र अभावको पीडा छ,
तर पनि उभित्र संतोष र मुस्कान छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र वेरोजगारी र अदक्षताको मार छ,
तर पनि उभित्र पौरख र इच्छाशक्ति छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र नातावाद र कृपावादको जड् छ,
तर पनि उभित्र सद्भाव र भाइचारा छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र चाकडी र चाप्लुसीको रोग छ,
तर पनि उभित्र काम र कर्तव्यको वोध छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र कुरिति र छुवाछुटको कलङ्क छ,
तर पनि उभित्र धर्म र संस्कृति छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र हक र अधिकारको खिचातानी छ,
तर पनि उभित्र विवेक र कर्तव्यबोध छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र पूर्वाग्रह र प्रतिशोधको घाउ छ,
तर पनि उभित्र मलहमपट्टी र ओखति छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र भ्रष्टाचार र अनियमितताको पहाड छ,
तर पनि उभित्र सही र गलतको थम्याई छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र असुरक्षा र अपराधको महामारी छ,
तर पनि उभित्र धैर्यता र भरोसा छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र हत्या र हिंसाको श्रृंखला छ,
तर पनि उभित्र दया र क्षमाको खानी छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र आतङ्क र अराजकताको लहर छ,
तर पनि उभित्र स्थिरता र शान्तिको कामना छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र कुशासन र दण्डहिनताको पराकाष्ठा छ,
तर पनि उभित्र सहनशीलता र आशा छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र सत्य र न्यायको मृत्यु छ,
तर पनि उभित्र दृढता र आत्मसम्मान छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र शासक र शासितबीचको गहिरो खाडल छ,
तर पनि उभित्र स्वाभिमान र देशभक्ति छ ।
नेपालीको क्रन्दनमा अरण्य रोदन छ,
रोदनभित्र जो सत्तामा पुगे पनि अनिष्ट र अव्यवस्था छ,
तर पनि उभित्र लोकतन्त्र र मतदानको चाहना छ ।

म्हेपी, काठमाण्डौं ।
२०६५।१०।१६

गजल


हस्त गौतम मृदुल

घर न घाटको हुदा पनि, एक मुठी स्वास चलेकै छ,
अन्योलमा पारेर मलाइ, नियतीले संधै छलेकै छ।

कति दिऊ खशीको आहुति, कति सहुँ दिनहुँ बबार्दी
स्वतन्त्र भै बाँच्न नपाउदा, बियोगले मुटु जलेकै छ,

एै माटोमा चलखेल् गर्दा, मेरै अस्तित्वमा धावा बोल्दा,
सकुनीले पासा थापीदिदा, मेरो स्वाभीमान ढलेकै छ।

छिया छिया पारी सपनाहरु, कुन्ठित पारेर अधिकार,
शान्तीको त्यही बोधी बृक्षमा, असान्तीको फल फलेकै छ।

आशाको जग बसाउ भन्दा, निरासा झनै मौलाइ दियो
अध्यारो भित्र बन्दी भै दिदा, पल पल भाग्य गलेकै छ।

पञ्चगाब्य


स्यानु पाईजा

उ नै थियो एउटा
मेरो मनको जमेको तलाउमा
ढुंगाका टुक्राहरु खसालेर
मेरो मनका कुना कुना मा
सतह छल्कने गरि तरँग फैलाउने
बेला बेलामा मलाई जिस्काउथ्यो
भजन मा नाँचेर अनिदोले
अबेर सम्म ओछ्यानमा सुत्दा
पञ्चगाब्यमा मिसाईको गोबरले
तिमीलाई बिरामी बनायो भन्थ्यो
मौषमको खोकि लाग्यो भने पनि
तिमी लाख बत्ति बाल्दाको धुँबाले
तिम्रो फोक्सो बिगारेको छ
तिमीलाई टिबि भाको छ
हबन मा जलेका जौ तिल
ध्यू ले प्रदुषण फैलायो भन्थ्यो
मानवअधिकार हनन भयो भन्थ्यो
किन तिमीलाई मात्र पञ्चगाब्य खुबाईन्छ ?
मेरो मनमा बिद्रोहको को आगो झोस्थ्यो
म मेरा फुसले बनेका बस्ती नजलुन भन्थे
उ जल्नु पर्छ भन्थ्यो, बिद्रोहको आगो बल्नु पर्छ भन्थ्यो
बर्षौ भएको थियो मैले उस्लाई नभेटको
खै कता हरायो ?
बर्षामा बग्यो कि हिउँदमा ओईलायो
बिर्सेको उस्को अनुहार सम्झने प्रयास गरे
किन कि मैले पञ्चगाब्य खाए जस्तै गरी
सुटुक्कै फालेर झुक्याउन सिकिसकेको थिए
पञ्चगाब्यको पाँच भागमा एक भाग
गोबर पनि छ बन्ने बुझिसकेको थिए
म र मेरा साथीहरुलाई सिकाएको थिए
यस्तै भयो एक दिन उ आकस्मात भेटियो
पञ्चगाब्य बाँड्ने भएरै भेटियो
धन्याचलको महायज्ञमा ।
क्यामरा देशी-बिदेशि च्यानलका
क्लिक क्लिक हुदै थिए
प्रशाद नै सम्झेर सबैले पञ्चगाब्य खादै थिए
भगवानको घरमा कस्को मनमा के पाप ?
तर मैले पाप गरे या के गरे उस्ले सिकाए अनुसार
यसपाली पनि खाए जस्तैगरी फ्याँके
तर म भित्र डर थियो के म शुद्व छैन ??
म शुद्वहुन पञ्चगाब्य खानै पर्ने हो ?
दाना खाएर पालेको गाई
बुटि खाने जमनाको गाई सँग के दाँज्नु
यति चोखो कुरामा अझै किन गोबर मिसाउनु
भगवानको घरमा म के रिसाउनु ??

पात्लेखेत-७, म्याग्दी