पुरानो कुवा

पवित्रा राई

जंगलै जंगलको बिच बाटोमा
बाटो हिड्ने बाटुवादेखि घरगाउँले
सबैको बिसाउने ठाटी चौताराहरु थियो
तिर्खाएको बेला पानी पिउनको लागि
त्यहाँ सफा एउटा कुवा थियो
गाउँलेहरु भेला भएर कुवाको वरिपरि
सधै सफा बनाई रहन्थ्यो
कुवाको छेउ छाउको ठाटी चौताराहरु
गोडमेल गरेर बसौ बसौको हुन्थ्यो
जुन बेला गाउँघरमा धाराहरु थिएन
त्यही कुवाको सबैलाई खाँचो थियो
त्यहाँ बटुवाहरुले पानी पिउनको लागि
बाँसको एउटा टोक्री राखेको थियो
बिहान भरी घरगाउँको छोरी चेलीहरु पानी भर्नु
लहरै लस्कर लागेको हुन्थ्यो
दिउसो भरी बाटो हिड्ने बटुवाहरु र
गाउँको दाउरे घाँसेहरु पानी पिउन लाईनमा हुन्थ्यो
पात्लेको फेदमा उम्रेको त्यो स्वच्छ पानी
सारै मिठो भन्दै बटुवाहरु गुनगुनाउदै हिड्थ्यो
रहर लाग्दो पात्ले घारी चौतारा ठाटीछेउमा
सबैले ठूलो कुवा भनेर चिन्थ्यो
चैत बैशाकको बेला पनि कहिले नसुक्ने
गाउँले बाटो हिड्ने बटुवा सबैको साँझे कुवा
अहिले त घरघरमै सबैको धारा भयो
त्यसैले पहिलाको साँझे कुवा सबैको हेला छ
पहिला जस्तो बाँसको टोक्री पनि राखिएको छैन
कुवाको वरपर सरसफाई पटकै छैन
त्यो ठाटी चौताराहरु पनि गोडमेल गरेको छैन
बाटो हिड्ने बाटुवादेखि घरगाउँको दाउरे घाँसे
कसैले त्यो कुवाको पानी पिउनै छाडेकोछ
कुवाको पानी वरीपरी हरियो लेउ पलाउदै
अहिले त पानी फोहोर मैला सरी देखिएको छ
त्यो उकाली ओराली बाटोहरु पनि बाडी पहिरोले
ठूलो ठुलो पहरा जस्तै बनाई दिएकोछ
कुवाको छेउछाउतिर सबै बोट बिरुवाहरु मासेर
पानीको मुहान सुखाउनु लागेकोछ
कुवा भित्रको पर्खाल भरी भरी
नाना थरीको फोहोर मैलाहरु पलाएकोछ
झार पात लहरा लुहुरी जराहरु
पलाएर घिन लाग्दो भएकोछ
अब त कसैले पनि कुवाको पानी
पिउनै छाडेको छ
त्यो ठूलो कुवालाई हेर्नै छाडेकोछ
त्यो ठाटी चौताराहरुमा
बटुवाहरु बिसाउनै छाडेकोछ
र्साईद त्यो ठाटी चौताराहरु पनि
प्रदेशी जस्तै बिरानो भएर होला
पुरानो भएर होला
थोत्रे भएर होला
कि मानिस जस्तै बुढो भएर होला
अब त सबैले भन्न थालेको होला
लेउ पलाएको कुवा
सफा नभएको कुवा
झार पात पलाएको कुवा
छि छि कति पुरानो कुवा

च्यान्डाँडा /८ खोटाङ
हाल /हङकङ

अन्धो समाज

सूर्यविक्रम याक्खा
 हिमालको देश
पहाड र तरार्इको देश
एक सय तीन जातिमा,
उन्साठी भाषाको देश,
एउटौ सिंगो नेपाल ...........।
छुवा-छुत प्रथामा
वाधिएर, वैमनुष्यता,
कुसंस्कार कुरितिलाई
नारी फूलहरु माथि,
अभद्रको व्यवाहार,
एकाईसौ युगमा पनि
अन्धो समाज ....!
ताते-ताते गर्दै,
डोर्‍याई रहेका छन, ।
वेमौसमको खेती,
सिंजन पर्खी रहे छ ।
त्यही पुरानो समाज ............!!

मोरङ
हाल - साउदीअरब रियाद

साथी र मृत्यु सन्यास

विष्णु पुन

एका बिहानै मुटु जस्तै
प्यारो लाग्ने साथिको
मृत्युको शन्देस
जब कसैले सुनाउँछ ।
मेरो मन कहाली लाग्दो
निस्पट्ट रात झैँ एकाएक
कहालिन पुग्छ ।

डढेलोले खाएको बन जस्तै
न्यास्रो न्यास्रो यो क्षण
दुर्भाग्य या सँसारको रित
जिवन पथमा एउटा प्रिय
साथी छुट्यो।

म गहन पिडा र भावविह्ल
मनले साथिको सम्झनामा
शोकमग्न आँखाहरु चिम्लेर
श्रदाञ्जलीका बलिन्द्रधारा
आँशुहरु बगाउँछु ।

आँखामा सजिब हाँसिरहने
प्यारो साथी
मनको साथी
कसरी पत्याउँ म
अब मेरो साथमा छैन भने ।
चम्किलो त्यो उज्यालो तारा
अब मेरो अँध्यारो बस्तिमा
फेरि कहिल्यै उदाउने छैन भनेर ।

प्यारो साथी
मनको साथी
बिहानी पखको तारा जस्तै
मेरो हृदयको आकाशबाट
एका एक अस्ताएर गयो आज
तर पनि किन किन
मुटु भित्रको त्यो असिम साथी
लाग्छ वरिपरि सम्झनाको बिम्वमा
यतै कतै मेरो वरिपरि छ ।

कतै हाँस्दै त कतै रुँदै
आफ्नो सुन्दर सपना
इन्द्रेणीको सप्तरङ्गी हार सजाउँदै
मनको साथि
प्यारो साथी
लाग्छ मैरै स्वप्निल आँखामा छ ।
तर अदिृष्य
प्यारो साथी
मनको साथी

जरुर साथी म पनि त आउनु छ।
तिमी गएको अदृष्य सँसार
र शुन्य लोकमा
जरुर साथी त्यो दिनको
मिलन पर्खिराख..............।

स्वदेश च्यापेर वर्तमान

पञ्च विस्मृत

प्रत्येक अक्षरश्वास
प्रश्वासको संघर्षले
त बचाएको छ
स्व
यो कविको

अनुत्तरदायी समय
विखण्डकारी
माटो फाटेको छ
अनौठो उल्लासमा
र चिच्याहटहरू छन्
नारा जुलुशहरू छन्
मनमनमा
अनौठै प्रदर्शनहरू छन्
बस्ती बसती ठप्प छ
सडक सडक उत्तप्त छ
यताउता दुबैतिर
अन्तर कुन्तर सबैतिर
संवेदन वधशालाको
विम्व
आँखाभित्र छारो हालेर
लालयित छन्
वियोगसित जीवन साट्न
चखेवाहरू

र हो
अक्षरहरू छन्

अनुभुति टाँगेर
अनुभूतिले नै
कोरिरहेको त हो उ
स्वदेश च्यापेर वर्तमान ।

असोज २०६५ अक्टोवर २००८ मलाक्का मलेसिया
website: www.poetrypoem.com/panchavismrit
E-mail: panchavismrit@gmail.com
हालः साउदी अरेविया

सोल्टिनी र मायाँको रेखा

टंक सम्वाहाम्फे

ओ,सोल्टिनी
हामी त मायाँको समानान्तर रेखामा
नजिकिंदै रहेछौ
किनकी हाम्रा दृष्टिहरु
उसरी नै समान भएर फैलिएका रहेछन्
मानौ हामी मायाँको एउटै रेखामा छौं
यदि यसो नहुनु हो भने
हाम्रो अन्तर सम्वन्धको रेखा
हाम्रो प्रेमको रेखा
हाम्रो बिचारको रेखा
हाम्रो जीन्दगीको रेखा
अथवा सोल्टि र सोल्टिनीमा
हुनु पर्ने सवै सवै रेखाहरु
समान वा सिधा भएरै त
हामी प्रेममय भएका छौं
हामी बिचका रेखाहरु
बाङगाटिङगा हुने हुन् भने
पवित्र सोचका रेखाहरु
निश्चय नै हाम्रो साइनोमा
यसरी विकसीत हुने थिएन
तर आज मायाँको रेखा
यसरी वलियो हुँदै गयो
मानौ अव कहिल्यै मेटीने छैन
वा बाचुञ्जेल सम्मको पुल वनेर
रहि रहने छ
ओ,सोल्टिनी
भन्नुहोस्यो मायाँको रेखा
कवि पवित्र छ ?
कति सोझो छ ?
कति वलियो छ ?
के यो मायाँको रेखालाई
नकार्न चाहनु हुन्छ ?
चाहे जो सुकै सोल्टि र सोल्टिनी
मायाँ को रेखा
त्यसरी नै फैलिएको हुन्छ
साइनोमा
सम्वन्धमा
अथवा पवित्र हेरार्इमा
त्यसैले यो रेखा समान्तर भएर
फैलिएको हुनुपर्छ
मायाँको रेखामा कलङक हुँदैन
र्इश्या हुँदैन
रोष हुँदैन
कुनै बन्धन हुँदैन
यो स्वतन्त्र रेखा हो
जहाँ जसरी पनि हिड्न सकिन्छ
किनभने मायाँको रेखा
चाहेर कारीदै जाने होइन
त्यो आफै कोरीदै जाने रेखा हो
न त छेक्न सकिन्छ
न त बाँध्नै सकिन्छ
त्यसैले यो एउटा गतिशील समय हो
जसको प्रवाह वा गति
कसैले गति रोक्न सक्दैनन्
हो,त्यसैले सोल्टिनी
हाम्रो मायाँको रेखा
समानान्तर भएको हुनु पर्छ
नभए त सोल्टिनीसंगको
यो तपस्या
यो त्याग
अवश्य प्रेममा परिवर्तीत हुने थिएन
आज हामी मात्र होइन
योदुनियाँमा किटपतङग देखि लिएर
हरेक प्राणीमा
मायाँको रेखाले नजिकिएका हुन्छन्
र न्यानो सम्वन्ध विस्तार भएको छ

गीत

करीना सुब्बा (वनेम)

नखसाउ यि नयनबाट अनमोल यि आँसु
नसम्झ ति चोट अब चोखो मायाँ गासुँ,,

तरी आउ मायाँको सागर थापी दिन्छु पुल,
यति धेरै मायाँ दिन्छु सारा दु:ख भुल,,
नबल्झाउ ति छाती अब तिमी हामी हाँसु,
नसम्झ ति चोट अब चोखो मायाँ गासुँ,,

बिगतलाई कुल्चि आउ बिछ्यार्इ दिन्छु तुल,
बजाई दिन्छु प्रेमको धुन सारा अतित भुल,,
नदुखाउ ति मुटु अब रमाई हामी बाचुँ,
नसम्झ ति चोट अब चोखो मायाँ गासुँ

सुत्नु मेरो नियती

हस्त गौतम मृदुल

सुत्नु मेरो नियती होइन तै पनि सुतेकै छु।
निरही यो जीन्दगीमा मृत्युलाइ थुतेकै छु।
खै कहाँ छन मैले उठाएका ति मान्छेहरु
खै कता थन्किएका छन मेरा ति सृजनाहरु

खोक्रा आदर्शमा रमाउन सिकेको यो युगमा
बाध्यताले सुत्नु परेको छ मृत्य कुरी दैलोमा
खै कता हराए चासो देखाउने ति मान्छेहरु
खै कहाँ बाटो बिराए सदासयता देखाउनेहरु

मैले जे सकेको थिएँ त्यही दिएर थन्केको छु
पीडाको संगितमा दुखको गीत भै घन्केको छु।
खै के त्याग गरे त संसार बदल्छु भन्नेहरुले
खै के योगदान दिए आफनै पोल्टो भर्नेहरुले

भो बिर्सी देउ क्षेणिक आनन्दमै रमाउनेहरुले
मेरो सृजना त्याग र बलिदानलाइ भुल्नेहरुले
के देलान आहातको बेला राहात निको हुन
गिद्ध मुखै पर्खेका छन मृत्युको समाचार बटुल्न